Związek Polskich Artystów Plastyków

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Start Add Link 3/2018 Twarzą w twarz

Twarzą w twarz

E-mail Print PDF
There are no translations available.

W trzeciem numerzez ArsForum, poświęconym problematyce edukacji sztuki, zapraszamy do lektury rozmowy redaktora naczelnego Janusza Janowskiego z Jego Magnificencją  Stanislawem Tabiszem, Rektorem rakowskiej ASP. Poniżej fragment:

 – Niektórzy się łudzą, że można bez konsekwencji najpierw wszystko zburzyć i na tych ruinach coś wybudować, ale to wydaje się być mrzonką. Pierwszym krokiem jest wówczas kompletna ruina, a drugim miałby być proces niczym wcześniejszym niezdeterminowanej twórczej budowy. Jak wygląda ta kwestia z perspektywy doświadczonego dydaktyka w zakresie sztuk plastycznych?

Próbowali to robić Chińczycy, czego teraz żałują. Niszczenie fundamentów swojej cywilizacji, kultury, jest niczym innym, jak przysłowiowym podcinaniem gałęzi, na której się siedzi. Tak, jak to przedstawił w swoim obrazie Gauguin: „Skądś przychodzimy, kimś jesteśmy i dokądś zmierzamy”. To genialne przesłanie i genialne trzy pytania nie tylko dla artystów, posiadające bowiem wymiar uniwersalny. W tym kontekście działania destrukcyjne w obszarze kultury są rodzajem barbarzyństwa, ale i obrazoburstwa. Rozumiem, że nie można żyć jedynie przeszłością, interesując się i gloryfikując wyłącznie to, co było, trzeba jednak też coś od siebie dodać do tej przeszłości. Jeżeli chodzi o filozofię kultury, jej koncepcję, to rozumiem ją jako kontynuację. Profesor Jerzy Nowosielski mawiał, że jesteśmy sukcesorami swojej tradycji, każdy innej, oraz że ją kontynuujemy. Tylko to możemy zrobić. Jeden potrafi więcej, inny mniej, trzeci jest genialniejszy, lub też ma więcej możliwości i czasu dla własnej twórczości, ktoś żyje dłużej na przykład, choć byli i tacy, którzy żyli krótko i stworzyli niezwykłe dzieła. Przywołajmy tu na przykład Witolda Wojtkiewicza, który żył niespełna trzydzieści lat, czy Stanisława Wyspiańskiego, żyjącego trzydzieści osiem lat, Jana Matejkę, który żył pięćdziesiąt pięć lat. Niektórzy z kolei genialni artyści dożywają sędziwego wieku i mogą w związku z tym więcej dzieł przemyśleć i zrealizować. Wiedza i doświadczenie bardzo wielu lat jest niezwykle ważna. Kiedy byłem młodym uczniem w Liceum Plastycznym w Jarosławiu, a później studentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, następnie młodym asystentem, jeżdżącym wówczas także z kabaretem Piwnicy pod Baranami po świecie, zwiedzającym największe muzea na świecie, powoli narastała moja świadomość kulturowa, a jednocześnie doskonaliłem artystycznie to, nad czym pracowałem na co dzień, swoją formę wyrazu. Wiem stąd, że im artysta ma więcej czasu, tym lepiej, ponieważ może wciąż pogłębiać swoją wizję i warsztat. Dochodzi też do kilku momentów zwrotnych po latach refleksji, do zweryfikowania wielu aspektów swojej pracy artystycznej, do rezygnacji z jej nieistotnych elementów i dojścia do jej istoty, także do istoty samej sztuki. Do istoty sztuki jako przekazu. Jeżeli bowiem bełkoczemy coś niezrozumiałego, to widz w naturalny sposób tego nie rozumie. Niestety, nierzadko odruchem artysty w takim momencie jest uznanie widza za kretyna, nierozumiejącego tego, co mu się komunikuje. Owszem, może tak być, ale częściej jest tak, że artysta posługuje się niekomunikatywną formułą artystyczną i dlatego widz jej nie rozumie, a raczej nie może odczytać i odebrać nawet czysto emocjonalnie. W takim momencie na linii artysta odbiorca pojawia się, mówiąc językiem współczesnej młodzieży, error. Obie strony powinny się zastanowić nad swoją postawą. Widz powinien dokonać jakiegoś wysiłku intelektualnego i duchowego, a artysta pracować nad jasnością swojej formy artystycznej. Często artyści korzystają z wytłumaczenia podkreślającego ich oryginalność, tłumacząc sobie, że nie można ich zrozumieć, ponieważ są ponad tym wszystkim i dopiero kolejne pokolenia ich zrozumieją. Nigdy tak nie było, żeby artysta z definicji zakładał tę narcystyczną wyższość nad wszystkimi. Sztuka nie jest po to, żeby się wynosić ponad innych, sztuka ludzi wrażliwych i wybitnych artystów jest po to, żeby w znakomitej, specjalnej formie powiedzieć coś istotnego o życiu, o pięknie, o bólu, dramacie i radości, i wszelkich innych sprawach ludzkiej egzystencji. Dlatego w swojej pracy dydaktycznej z młodymi studentami podkreślam, żeby się nie odcinali od źródła i nie byli wyłącznie wpatrzeni w samą sztukę, ponieważ sztuka jest zakorzeniona w życiu. Mówię im: źródłem sztuki jest samo życie i wasze doświadczenie w tym życiu, nie innych ludzi, a wasze doświadczenie jest najważniejsze. Wtedy dopiero możecie zrobić coś oryginalnego, ponieważ, jak mówił prof. Stanisław Rodziński, najtrudniej jest powiedzieć coś własnym głosem, czyli odnaleźć w sztuce własną twarz. Trzeba poświęcić kilka lat, żeby wejść na tę właściwą ścieżkę. Powtarzam to wszystko młodym ludziom, ponieważ oni łatwo dają wiarę wszelkim modom, aktualnym promowanym przez media trendom, pojawiającym się z hukiem na krótką chwilę, starając się w te mody artystycznie wkomponować. A powinni sobie zadać pytanie, co ja przeżywam, kim jestem i o co mi chodzi, co jest istotne w życiu, a później próbować zawrzeć to w swojej sztuce. To oczywiście jest o wiele trudniejsze niż podchwycenie cudzej konfekcji, czy cudzej formy i szybko wkomponować się w adekwatny nurt. W ten sposób można przez chwilę być na wierzchu, ale czy naprawdę warto i czy taka jest istota sztuki? Wywyższać się i pogardzać innymi?

Tabisz wywiad 2

Całośc rozmowy oraz wybrane przez bohatera ilustracje odstepne są w trzecim numerze ArsForum, do nabycia w biurze ZG ZAPA przy ulicy Nowy Świat 6/7 w Warszawie. Zamówienia można także składac mailowo:  This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it .

Czasopismo ArsForum zostało dofinansowane z funduszu:

mkidn 01 cmyk

 

 

Copyright Law Agency

Calendar

August 2019
S M T W T F S
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Stats

OS :
PHP : 5.3.29
MySQL : 5.5.5-10.2.26-MariaDB-log
Time : 02:30
Caching : Disabled
GZIP : Disabled
Members : 7
Content : 1319
Web Links : 75
Content View Hits : 9234763