Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy!
Ezra Pound zauważył, że „malarze, muzycy, poeci, pisarze to system nerwowy gatunku”. To zdanie w niezwykle trafny sposób opisuje nasze miejsce w społeczeństwie. Jesteśmy barometrem nastrojów, tendencji, które nadchodzą, czułą membraną wrażliwości społecznej. Spełniamy kapitalną funkcję humanizowania coraz brutalniejszego świata. Aby tę rolę wypełniać skuteczniej, musimy być silni i jednomyślni w kwestii pryncypiów. Naturalnym miejscem organizacji naszej energii, przekształcania jej w konkretne formy jest ZPAP.
Cztery lata temu, zostając Prezesem ZPAP, nie przypuszczałem, że zastanę katastrofę finansową Związku, kompletny brak programu działań, brak jakiejkolwiek wizji rozwoju stuletniej organizacji. Począwszy od Ministra Kultury przez ludzi mediów i w końcu od samych artystów słyszałem to samo przykro brzmiące pytanie, na które nie mogłem odpowiedzieć sensownie: dlaczego was/nas nie widać? Czemu jest tak mało wystaw w znaczących galeriach? Opinia o ZPAP nie była najlepsza. Jak to możliwe, żeby Związek mający taką stuletnią tradycję, taki dorobek, takie nazwiska, stał się przedmiotem ironicznych uwag. Zawsze tę ironię odbieram bardzo boleśnie.
Trudno było zatem o cokolwiek prosić, nie mówiąc o słusznych żądaniach, skoro głos artysty plastyka nie wybrzmiewał na wystawach, skoro tego głosu po prostu nie było. Jeżeli nie istniejemy jako twórcy, nie istniejemy też jako obywatele, mający prawo walczyć o swoje prawo do głosu. Warunkiem upominania się o należne miejsce dla plastyki jest jej obecność w sferze publicznej, praca twórcza i wystawy. Trzeba było zacząć działania, przezwyciężając marazm, na bazie tego, co było odziedziczone po poprzednim Zarządzie. To nie było łatwe.
Zarząd przyjął program zmian. Polegał on na zintensyfikowaniu prac na kilku polach.
Obchodzone w 2011 roku stulecie istnienia ZPAP było wielkim wyzwaniem ze względu na krótki czas realizacji, gdyż nasz zarząd zaczynał kadencje w 2010 roku. Uznałem, że to zbyt istotny moment dla polskiej sztuki, ta rocznica, aby nie spróbować zorganizować przedsięwzięcia wystawienniczego na jego miarę i na miarę polskiej sztuki, która będzie symbolicznym nowym otwarciem dla ZPAP. Tym przedsięwzięciem była wielka wystawa w Parlamencie EU w Brukseli i Strasburgu, gdzie pokazano prace 100 artystów, ze wszystkich okręgów. Ta wystawa dała początek kilku znakomitym wystawom w Polsce.
Zarząd podjął działania obejmujące trzy aspekty: sprawy organizacji przedsięwzięć artystycznych jako warunku walki o należne artystom prawa, kwestie gospodarczo-finansowe Związku i wreszcie trzecie, dotyczące statusu artysty, jego duchowego jak i materialnego istnienia. Działania te nie były w punkcie wyjścia obliczone na jedną kadencję, gdyż jest ona za krótka do przeprowadzenia istotnych zmian przekształcenia ZPAP w organizację prężną i silną, przyciągającą twórcze i dynamiczne jednostki. To, co jest podstawowym sukcesem tego Zarządu w ciągu czterech lat, co pozwala optymistycznie patrzyć w przyszłość, to wyprowadzenie ZPAP z zapaści finansowej, przy inicjowaniu działań zmieniających wizerunek naszego stowarzyszenia.
Prezentacje dorobku tego Zarządu zacznę od spraw organizacji działań artystycznych.
1) Podjęliśmy wysiłek organizowania ogólnopolskich i międzynarodowych wystaw w znaczących galeriach z udziałem znakomitych artystów, członków z ZPAP z wszystkich okręgów.
Rozpoczęliśmy prace nad stworzeniem wielkiej internetowej galerii sztuki na stronie ZG, która ma w sposób ciągły pokazywać i promować twórczość artystów z naszego stowarzyszenia.
Planujemy uruchomienie internetowej aukcji dzieł sztuki, coraz bardziej popularnej i skutecznej formy sprzedaży. Tworzone są obecnie mechanizmy prawne niezbędne dla tego przedsięwzięcia.
Planujemy realizację wieloletniego programu związanego z dokumentacją dorobku wszystkich artystów, członków ZPAP, oraz stworzenia leksykonu-encyklopedii naszych twórców. O finansowanie dla tego projektu staramy się w Ministerstwie Kultury.Rozpoczęliśmy wydawanie kwartalnika „Arttak-Sztuki Piękne”, najpierw rozpisując konkurs na redaktora naczelnego, którym został Maciej Mazurek, krytyk sztuki i publicysta. Pismo szybko zdobyło uznanie o czym świadczy otrzymana kolejny raz dotacja z Ministerstwa Kultury, jak i Rada Programowa pisma, w skład, której weszły takie znakomitości polskiej kultury jak prof. Zofia Rosińska, prof. Teresa Grzybkowska, prof. Władysław Stróżewski, Antoni Libera i Lech Majewski.
2) Porządek w sprawach gospodarczo-finansowych to podstawa, bo kapitały są tym, co pozwala na artystyczny lot. Rozpoczęliśmy od naprawy finansów, od bardzo mocnego oszczędzania, czyli zmiany nie najlepszych nawyków z poprzednich okresów. Wprowadziliśmy niezbędne oszczędności w działalności biura przez obniżenie pensji obsłudze biura, co było bolesnym, ale niezbędnym posunięciem w kryzysowej sytuacji, w jakiej znalazł się Związek. Uporządkowaliśmy sprawy prawne ZG i prowadzimy racjonalną gospodarkę powierzonym nam majątkiem.
Planujemy sprzedaż lokalu ZG w Warszawie. Uzyskane pieniądze chcemy przeznaczyć na odbudowę funduszu socjalnego i inwestycyjnego oraz na zakup nowej siedziby ZG wraz z galerią, która będzie promować artystów związanych z ZPAP. Będzie także miejscem debat o kulturze i sztuce. Zakup ten pozwoli nam zaoszczędzić ok. 50 tys. w skali roku z tytułu wynajmu lokalu przy Nowym Świecie.
Planujemy w Domu Pracy Twórczej w Ustce stworzyć ośrodek, w którym, będą się mogły odbywać ogólnopolskie i międzynarodowe konferencje i sympozja na temat sztuki. Spróbujemy zorganizować dwa razy w roku plener dla artystów ZPAP finansowy z działalności komercyjnej ośrodka.W Domu Pracy Twórczej w Ustce w obecnej chwili trwają prace modernizacyjne, wymieniane są na nowe domki kampingowe przylegające do głównego budynku. Trwają starania o pozyskanie funduszy na konserwację zabytkowego obiektu. W najbliższym czasie będzie ogłoszony także nabór na wrześniowy plener.
3) Trzeci punkt to status artysty, lobbing władz Związku w interesie artystów.
Aby być skutecznym trzeba być widocznym. W naszym przypadku jest to organizacja wystaw, konferencji, sympozjów, paneli dyskusyjnych i innych projektów artystycznych, które mają społeczny rezonans. 20 marca 2014 odbyła się zorganizowana w Warszawie przez ZG konferencja na temat prawa autorskiego i statusu artysty z udziałem wybitnych ekspertów z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, z Zaiksu i ZPAP. Na początku czerwca organizujemy konferencje poświęconą kuratorom jako problemie współczesnego świata sztuki. Planujemy sesję poświęconą młodym artystom, świadomi ich trudnej sytuacji w świecie, gdzie z pozoru wszystko wolno i gdzie ta pozorna wolność twórcza rodzi frustracje i poczucie osamotnienia.
W drugiej połowie września 2014 odbędzie się dwudniowa konferencja poświęcona trwającej od lat dziewięćdziesiątych wojnie kulturowej w świecie zachodnim, bowiem wychodzimy z założenia, że jako artyści musimy mieć świadomość, w jakim świecie żyjemy, a zależy nam na rzetelnym opisie i rozpoznaniu tego świata.
W organizowanych przez nas wcześniej wykładach, konferencjach, sympozjach i artykułach prasowych mocnym głosem mówiliśmy o kondycji artystów. Protestujemy w imieniu artystów w Ministerstwach: Finansów, Edukacji Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeciwko polityce lekceważącej sprawy estetyki, wychowania estetycznego społeczeństwa, wiedząc, ponieważ jesteśmy artystami, że istnieje ścisły związek między etyką a estetyką. Ale to nie zawsze jest wystarczające w naszych trudnych czasach. Po czterech latach działalności Zarządu mamy za sobą kilkadziesiąt spotkań w urzędach, instytucjach w Ministerstwie Kultury, spotkań związanych z sytuacją artystów, z ich statusem materialnym, z kwestiami prawa autorskiego, 50% kosztów uzysku z umowy o dzieło, i innymi ważnymi dla środowiska sprawami. Nie muszę dodawać, że rozmowy z urzędnikami nie są łatwe i wymagają specjalnego języka, którego trzeba się nauczyć, tak jak umiejętnego poruszania się po ministerialnych korytarzach, aby coś dla środowiska uzyskać. To wymaga czasu. Te cztery lata były dla nas szkołą takiego poruszania się, rozpoznawania tej specyficznej materii, której ze zrozumiałych względów artyści nie lubią.
Obecnie na rynku jest wiele różnych, często tylko z nazwy artystycznych stowarzyszeń, które robią wokół siebie wiele szumu, bo w społeczeństwie teatru, przeważnie pozór wydaje się wiarygodniejszy niż twardy fakt. Trzeba to przełamywać. I jest niezwykle trudno w takim świecie, bez jasno zdefiniowanych centrów władzy, walczyć o realizację postulatów świata artystycznego. Różne władze stosują bowiem cały wachlarz uników. Planujemy zaangażować się w powołanie Porozumienia Twórców Kultury - gremium stowarzyszeń, zrzeszającego wybitne osobistości ze świata kultury i sztuki. Liczymy, że takie ciało będzie miało większą skuteczność działania niż samodzielne związki twórcze, zabiegające tylko o swój partykularny interes.
Perspektywy, które zarysowałem dla ZPAP są zatem obiecujące. Jako Zarząd mamy nadzieje, że zaufania, jakiego nam udzielono cztery lata temu, nie roztrwoniliśmy. Głęboko leży nam na sercu rozwój polskiej sztuki. Sami jesteśmy artystami. Ale ten rozwój sztuki, jak i dynamiczne życie intelektualne w obrębie ram, jakie już stwarza i będzie stwarzać ZPAP, nie jest możliwy bez Waszego zaangażowania i Waszej pomocy, Drogie Koleżanki i Drodzy Koledzy. Na tę pomoc i zaangażowanie bardzo liczymy.
Jacek Kucaba
Prezes ZPAP
| < Prev | Next > |
|---|
